Δύο οθόνες: οι μετρήσεις αναλυτικά

Εδώ είναι οι μετρήσεις πίσω από την ενότητα «Δύο οθόνες, δύο διαφορετικά προβλήματα» του άρθρου Έγγραφο σε φυσικό μέγεθος στην οθόνη. Και οι δύο οθόνες είναι 24 ιντσών και στέκονται δίπλα δίπλα στο γραφείο μου, αλλά η καθεμία δείχνει ένα διαφορετικό πρόβλημα.

Lenovo P24QD-40: σωστό EDID, μπερδεμένα pixel

Πάνελ 2560 × 1440, 527 × 296 mm, σε κλίμακα 125% στο GNOME. Το EDID της δηλώνει σωστά το μέγεθος: η μέτρηση με κάρτα συμφώνησε ακριβώς μαζί του. Το πρόβλημα εδώ είναι πόσα pixel ζωγραφίζονται, και αυτό εξαρτάται από το αν τρέχει X11 ή Wayland:

Το ίδιο τζάμι έχει δύο διαφορετικά effective DPI, ανάλογα με τη συνεδρία, ενώ το CSS ppi μένει ίδιο επειδή το devicePixelRatio αλλάζει αναλογικά. Το X11 έχει μία κλίμακα για όλη την επιφάνεια: για να πετύχει το 125%, το GNOME ζωγραφίζει τα πάντα ×2 και μετά σμικρύνει κάθε οθόνη με μετασχηματισμό του xrandr. Συνέπεια: οι οθόνες είναι δεμένες μεταξύ τους. Η LG δίπλα, που είναι σε 100%, ζωγραφίζεται κι αυτή ×2 μόνο και μόνο επειδή υπάρχει η Lenovo: 3840 × 2160 pixel σμικρύνονται σε 1920 × 1080, τέσσερις φορές περισσότερα pixel, που έπειτα πετιούνται. Μόνη της, η LG πέφτει σε ×1. Στο Wayland κάθε οθόνη έχει τη δική της κλίμακα και δεν υπάρχει αυτή η σύνδεση.

Στο Wayland, οι Chrome και Firefox έδιναν screen 2048 × 1152 με devicePixelRatio 1,25, δηλαδή 2560 ζωγραφισμένα pixel. Η κάρτα στο Monitor DPI έδωσε 124, μισό τοις εκατό από το 123,4 που υπολόγισε το effective-dpi, το εργαλείο γραμμής εντολών του κυρίως άρθρου. Δύο ανεξάρτητες μετρήσεις οδηγούν στο ίδιο νούμερο.

Αυτή είναι ακριβώς η παγίδα του Evince: όποιος παίρνει τα λογικά pixel για φυσικά, ή το αντίστροφο, βγάζει το έγγραφο διπλάσιο ή μισό.

LG 24MP57VQ-P: το EDID λέει ψέματα

Πάνελ 1920 × 1080. Το αυτοκόλλητο στην πλάτη λέει μοντέλο 24MP57VQ-P, οθόνη 23,8 ιντσών. Το EDID της όμως δηλώνει 480 × 270 mm, δηλαδή οθόνη 21,7 ιντσών. Το λειτουργικό μεταφέρει την τιμή ως έχει, και ό,τι υπολογίζεται από αυτή βγαίνει περίπου 10% μεγαλύτερο. Για τη σελίδα αυτό σημαίνει ότι ένα έγγραφο 10 cm σχεδιάζεται στα 10,98 cm.

Τίποτα στο EDID δεν το προδίδει. Οι 21,7 ίντσες είναι απολύτως συνηθισμένο μέγεθος. Τα 480 × 270 mm είναι ό,τι δίνει ένα πάνελ 21,5 ιντσών στρογγυλεμένο σε ακέραια εκατοστά, οπότε το EDID μάλλον ανήκει στο μικρότερο μέλος της σειράς. Και δεν είναι λάθος μιας μόνο μονάδας: στη βάση linuxhw/EDID, που μαζεύει EDID από πραγματικούς υπολογιστές Linux, και οι 127 οθόνες με τον ίδιο κωδικό μοντέλου (GSM5AB8, «LG IPS FULLHD»), κατασκευής από το 2014 ως το 2024, δηλώνουν ακριβώς το ίδιο μέγεθος. Ο ίδιος ο αριθμός σειράς είναι 0x01010101, ένα σημάδι κράτησης θέσης.

Μέτρησα την LG με κάθε τρόπο που είχα. Σε X11 με τις δύο οθόνες, δηλαδή 3840 × 2160 ζωγραφισμένα pixel:

Η κάρτα συμφώνησε με τις προδιαγραφές κατά 0,6%, μέσα στην ακρίβεια με την οποία στοιχίζει κανείς μια κάρτα με το μάτι. Η τελευταία γραμμή ήταν η πρώτη μου μέτρηση και απέχει περίπου 5% από τις δύο τιμές. Σε τετράγωνο μιας ίντσας, όμως, το 5% είναι 1,3 mm, διαφορά που το μάτι δύσκολα ξεχωρίζει πάνω σε έναν χάρακα ακουμπισμένο στο τζάμι. Το ξαναμέτρησα με τετράγωνο όσο η μακριά πλευρά της κάρτας: στα 186 DPI είναι 628 pixel και ταίριαξε ακριβώς με την κάρτα, ενώ στα 195 θα ήταν 657 pixel, 4 mm μεγαλύτερο. Όσο μακρύτερο είναι το μήκος που συγκρίνεις, τόσο μικρότερο είναι το σχετικό λάθος της ανάγνωσης.

Η προειδοποίηση του effective-dpi ότι το μέγεθος «είναι σε ακέραια εκατοστά, άρα ίσως στρογγυλεμένο, ±1%» είχε δίκιο ως προς το είδος, αλλά υποτιμούσε το λάθος δέκα φορές.