
✅ Ορθό επιχείρημα
Ορθό επιχείρημα είναι εκείνο που βασίζεται σε αληθείς προκείμενες και σε έγκυρο συλλογισμό.
Προκείμενες:
- Όλες οι γάτες είναι θηλαστικά.
- Η Ψιψίνα είναι γάτα.
Συμπέρασμα:
- Η Ψιψίνα είναι θηλαστικό.
🔢 Μεταγραφή επιχειρήματος με μεταβλητές
Προκείμενες:
- Όλα τα ① είναι ②.
- Το ③ είναι ①.
Συμπέρασμα:
- Το ③ είναι ②.
Όλα τα επιχειρήματα αυτής της μορφής είναι ορθά, ανεξάρτητα από το περιεχόμενο των μεταβλητών, αρκεί οι προκείμενες να είναι αληθείς. Ο συλλογισμός αυτής της μορφής είναι έγκυρος, άρα εξασφαλίζει ότι το συμπέρασμα θα είναι αληθές.
⚠️ Πότε ένα επιχείρημα δεν είναι ορθό
- Όταν κάποια ή κάποιες από τις προκείμενες είναι ψευδείς.
- Όταν ο συλλογισμός δεν είναι έγκυρος.
❌ Παράδειγμα μη ορθού επιχειρήματος (λόγω άκυρου συλλογισμού)
Προκείμενες:
- Όλα τα θηλαστικά έχουν πνεύμονες.
- Όλοι οι σκύλοι έχουν πνεύμονες.
Συμπέρασμα:
- Άρα όλοι οι σκύλοι είναι θηλαστικά.
🔢 Μεταγραφή επιχειρήματος με μεταβλητές
Προκείμενες:
- Όλα τα ① έχουν ②.
- Όλα τα ③ έχουν ②.
Συμπέρασμα:
- Όλα τα ③ είναι ①.
Όλα τα επιχειρήματα αυτής της μορφής δεν είναι ορθά, ανεξάρτητα από τις μεταβλητές, γιατί ο συλλογισμός είναι άκυρος. Παρότι στο παράδειγμα όλες οι προτάσεις είναι αληθείς, το επιχείρημα δεν είναι ορθό.
🧩 Απόδειξη λανθασμένης μορφής (μέσω αντιπαραδείγματος)
Αντικαθιστούμε τις μεταβλητές:
| Μεταβλητή | Αντικατάσταση |
|---|---|
| ① | θηλαστικά |
| ② | πνεύμονες |
| ③ | σαύρες |
Προκύπτει:
- Όλα τα θηλαστικά έχουν πνεύμονες.
- Όλες οι σαύρες έχουν πνεύμονες.
Συμπέρασμα:
- Άρα όλες οι σαύρες είναι θηλαστικά.
Το συμπέρασμα είναι ψευδές, ενώ οι προκείμενες είναι αληθείς. Άρα ο συλλογισμός είναι άκυρος. Ένας συλλογισμός που, από αληθείς προτάσεις, οδηγεί σε ψευδές συμπέρασμα, είναι άκυρος.
Ορθό = Αληθείς προκείμενες + Έγκυρος συλλογισμός Μη ορθό = Ψευδής προκείμενη ή Άκυρος συλλογισμός