Ακολουθεί μια ενδεικτική λίστα με βασικά γεωλογικά γεγονότα και τις περιόδους στις οποίες τοποθετούνται. Δεν είναι εξαντλητική.
| # | Γεγονός | Πότε | Γεωλογική τοποθέτηση | Σύντομη περιγραφή |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Σχηματισμός της Γης — Formation of Earth | πριν από περ. 4,54 δισ. έτη | Άδης αιώνας — Hadean Eon | Η Γη σχηματίζεται από υλικό του πρώιμου Ηλιακού Συστήματος. Λίγο αργότερα σχηματίζεται πιθανότατα και η Σελήνη, έπειτα από γιγάντια σύγκρουση. |
| 2 | Αβιογένεση — Abiogenesis / Origin of Life | πριν από τουλάχιστον 3,5 δισ. έτη | Αρχαιοζωικός αιώνας — Archean Eon, πιθανότατα Παλαιοαρχαιοζωική εποχή — Paleoarchean Era | Από μη ζωντανές χημικές διεργασίες προκύπτουν τα πρώτα αυτοσυντηρούμενα και εξελισσόμενα βιολογικά συστήματα. Η ακριβής χρονολογία παραμένει άγνωστη. |
| 3 | Μεγάλο Οξειδωτικό Γεγονός — Great Oxidation Event, GOE | περ. 2,43–2,06 δισ. έτη πριν | Προτεροζωικός αιώνας → Παλαιοπροτεροζωική εποχή, κυρίως Σιδηρική και Ρυακική περίοδος — Siderian–Rhyacian | Το οξυγόνο που παράγεται από φωτοσυνθετικούς μικροοργανισμούς αρχίζει να συσσωρεύεται μόνιμα στην ατμόσφαιρα, αλλάζοντας ριζικά τη χημεία και τη βιολογία της Γης. |
| 4 | Ευκαρυογένεση — Eukaryogenesis | χονδρικά πριν από 2,1–1,6 δισ. έτη | Προτεροζωικός αιώνας → Παλαιοπροτεροζωική εποχή, περίπου από τη Ρυακική έως τη Σταθηρική περίοδο — Rhyacian–Statherian | Εμφανίζεται το σύνθετο ευκαρυωτικό κύτταρο, με πυρήνα και οργανίδια. Κρίσιμη μετάβαση ήταν η ενδοσυμβίωση που οδήγησε στα μιτοχόνδρια. Δεν γνωρίζουμε μία μοναδική ημερομηνία για τη διαδικασία. |
| 5 | Κρυογενείς παγετώσεις / Χιονόμπαλα Γη — Cryogenian Glaciations / Snowball Earth | 720–635 εκατ. έτη πριν | Προτεροζωικός αιώνας → Νεοπροτεροζωική εποχή → Κρυογενής περίοδος — Cryogenian Period | Δύο εξαιρετικά έντονες παγετώδεις φάσεις καλύπτουν με πάγο μεγάλο μέρος της Γης. Το κατά πόσο πάγωσαν πλήρως και οι ωκεανοί παραμένει αντικείμενο συζήτησης. |
| 6 | Κάμβρια έκρηξη — Cambrian Explosion | κυρίως περ. 539–520 εκατ. έτη πριν | Φανεροζωικός αιώνας → Παλαιοζωική εποχή → Κάμβρια περίοδος — Cambrian Period | Πραγματοποιείται μεγάλη διαφοροποίηση των ζώων. Πολλά βασικά σχέδια σώματος, σκληροί σκελετοί, θηρευτές και σύνθετα οικοσυστήματα εμφανίζονται στο απολιθωματικό αρχείο. |
| 7 | Κατάκτηση της ξηράς — Terrestrialization / Colonization of Land | περ. 470–360 εκατ. έτη πριν | Παλαιοζωική εποχή, από την Ορδοβίκια έως τη Δεβόνια περίοδο — Ordovician–Devonian | Φυτά, μύκητες, αρθρόποδα και αργότερα σπονδυλωτά εγκαθίστανται σταδιακά στην ξηρά και δημιουργούν χερσαία οικοσυστήματα. Δεν ήταν ένα μοναδικό συμβάν, αλλά ακολουθία μεταβάσεων. |
| 8 | Σχηματισμός της Πανγαίας — Assembly of Pangaea | περ. 335–250 εκατ. έτη πριν | Παλαιοζωική εποχή → Λιθανθρακοφόρος και Πέρμια περίοδος — Carboniferous–Permian | Οι περισσότερες ηπειρωτικές μάζες ενώνονται στην υπερήπειρο Πανγαία, επηρεάζοντας το κλίμα, τα ωκεάνια ρεύματα και τη γεωγραφική κατανομή των οργανισμών. |
| 9 | Πέρμια–Τριαδική μαζική εξαφάνιση — Permian–Triassic Mass Extinction / Great Dying | πριν από 251,9 εκατ. έτη | Όριο Πέρμιας–Τριαδικής περιόδου και ταυτόχρονα όριο Παλαιοζωικής–Μεσοζωικής εποχής | Η μεγαλύτερη γνωστή μαζική εξαφάνιση προκαλεί κατάρρευση πολλών θαλάσσιων και χερσαίων οικοσυστημάτων. Συνδέεται κυρίως με τεράστια ηφαιστειακή δραστηριότητα και τις κλιματικές συνέπειές της. |
| 10 | Διάσπαση της Πανγαίας — Break-up of Pangaea | από περ. 200 εκατ. έτη πριν | Αρχίζει περίπου στο όριο Τριαδικής–Ιουρασικής, στη Μεσοζωική εποχή, και συνεχίζεται κατά την Ιουρασική και Κρητιδική περίοδο | Η Πανγαία διασπάται σταδιακά, ανοίγει ο Ατλαντικός και διαμορφώνονται οι πρόδρομοι των σημερινών ηπείρων και ωκεανών. |
| 11 | Τριαδική–Ιουρασική μαζική εξαφάνιση — Triassic–Jurassic Mass Extinction | πριν από 201,4 εκατ. έτη | Όριο Τριαδικής–Ιουρασικής περιόδου, μέσα στη Μεσοζωική εποχή | Εξαφανίζονται πολλές ομάδες που ανταγωνίζονταν τους πρώιμους δεινοσαύρους. Μετά την κρίση οι δεινόσαυροι κυριαρχούν στα μεγάλα χερσαία σπονδυλωτά. |
| 12 | Κρητιδική–Παλαιογενής μαζική εξαφάνιση — Cretaceous–Paleogene Extinction, K–Pg | πριν από 66 εκατ. έτη | Όριο Κρητιδικής–Παλαιογενούς περιόδου και ταυτόχρονα όριο Μεσοζωικής–Καινοζωικής εποχής | Η πρόσκρουση του αστεροειδούς Chicxulub προκαλεί παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση. Εξαφανίζονται οι μη πτηνόμορφοι δεινόσαυροι και ακολουθεί μεγάλη διαφοροποίηση θηλαστικών και πτηνών. |
| 13 | Τεταρτογενής παγετώδης περίοδος — Quaternary Glaciation / Pleistocene Glacial Cycles | από 2,58 εκατ. έτη πριν έως σήμερα | Καινοζωική εποχή → Τεταρτογενής περίοδος — Quaternary Period, κυρίως Πλειστόκαινη υποπερίοδος — Pleistocene Epoch | Επαναλαμβανόμενοι παγετώδεις και μεσοπαγετώδεις κύκλοι μεταβάλλουν το κλίμα, τη στάθμη της θάλασσας και τα οικοσυστήματα. Σε αυτό το περιβάλλον εξελίσσεται και εξαπλώνεται το γένος Homo. |
Αφήστε ένα σχόλιο
Τα σχόλια ελέγχονται πριν δημοσιευθούν και εμφανίζονται με την επόμενη ενημέρωση του ιστότοπου.