Έμι Νέτερ (Emmy Noether)

Γερμανίδα εβραία μαθηματικός (1882-1935).

Πώς προφέρεται το όνομά της

Το «oe» στο Noether είναι ο γερμανικός τρόπος να γραφτεί το ö, ενώ το «th» διαβάζεται σκέτο τ: το όνομα ακούγεται περίπου «Νέτερ», η προφορά που παραδίδεται από τον κύκλο της. Γι’ αυτό έτσι το αποδίδουμε και στα ελληνικά. Η γραφή από μόνη της δεν αρκεί πάντα για να το κρίνουμε, γιατί σε άλλα ονόματα το «oe» είναι γνήσιο μακρό ο. Στα αγγλικά συναντά κανείς δύο εκδοχές: άλλοι προφέρουν το «th» ως άηχο «θ» και άλλοι ως ηχηρό «δ».

Το φύλο ως εμπόδιο στην ακαδημαϊκή της πορεία

Το 1915 οι Χίλμπερτ και Κλάιν κάλεσαν τη Νέτερ στο Γκέτινγκεν, αλλά το πανεπιστήμιο αρνήθηκε να της δώσει την υφηγεσία που θα της επέτρεπε να διδάσκει στο δικό της όνομα, η ένσταση αφορούσε το φύλο της. Έτσι, για τέσσερα χρόνια, τα μαθήματά της ανακοινώνονταν στο όνομα του Χίλμπερτ, με μια σημείωση ότι θα τα παραδίδει η δεσποινίς Νέτερ. Δεν πληρωνόταν. Το θεώρημα του 1918 γράφτηκε μέσα σε αυτές τις συνθήκες, και η υφηγεσία ήρθε μόλις το 1919.

Λέγεται ότι ο Χίλμπερτ απάντησε στη σχολή πως δεν βλέπει γιατί το φύλο της υποψήφιας να αποτελεί επιχείρημα κατά της εισδοχής της, αφού εδώ είναι πανεπιστήμιο και όχι λουτρά. Η ακριβής διατύπωση παραδίδεται αλλιώς σε κάθε πηγή, οπότε είναι πιο τίμιο να θεωρείται ανάμνηση παρά παράθεμα.